मण्डली इतिहाँसको समय क्रम Timeline of World Church History

मण्डली इतिहासको समयरेखा (Timeline)

I. प्राचीन युग: मण्डलीको जग (३० – ५०० AD)

वर्ष	मण्डली इतिहास	विश्व र विज्ञान	प्रभाव
३३	पेन्टेकोस्ट: मण्डलीको जन्म र सुसमाचारको विस्तार।	Pax Romana: रोमी शान्तिको युग।	सुरक्षित सडक र साझा ग्रीक भाषाले सुसमाचार फैलाउन सजिलो बनायो।
७०	यरूशलेमको मन्दिर विनाश: मण्डली र यहूदी धर्म छुट्टिए।	रोमी सैन्य शक्तिद्वारा यरूशलेम कब्जा।	मण्डलीको केन्द्र यरूशलेमबाट सरेर रोम र एन्टिओकतिर पुग्यो।
१५०	सुरुवाती बुबाहरूद्वारा रक्षात्मक लेखहरू।	टौलेमीको भू-केन्द्रित मोडेल।	ब्रह्माण्डको केन्द्रमा मानिस र पृथ्वी छ भन्ने विश्वास बलियो भयो।
३१३	मिलानको घोषणापत्र: कानुनी मान्यता।	कन्स्टेन्टाइनको राजनीतिक विजय।	इसाईहरू सतावटबाट मुक्त भए; मण्डली र राज्य मिसिन थाले।
३२५	नाइसियाको परिषद्: ख्रीष्टको ईश्वरीयता।	साम्राज्यको एकताका लागि राजनीतिक सभा।	धर्मशास्त्रलाई व्यवस्थित र एकरूप बनाइयो।
३९७	बाइबलको कानुन (Canon) पुष्टि।	इसाई धर्मलाई राज्य धर्म घोषणा।	बाइबल आधिकारिक भयो, तर राज्यको हस्तक्षेप बढ्यो।
४५१	चाल्सेडनको परिषद्: पूर्ण मानिस र परमेश्वर।	रोमी साम्राज्यको पतनको सुरुवात।	मण्डलीले स्थिरता प्रदान गर्ने संस्थाको रूप लियो।

II. मध्यकालीन युग: गुम्बा र विभाजन (५०० – १५०० AD)

वर्ष	मण्डली इतिहास	विश्व र विज्ञान	प्रभाव
५९०	पोप ग्रेगोरी: मिसनरी कार्य बलियो।	युरोपमा जनजातीय शासनको उदय।	मण्डलीले शिक्षा र कानूनको संरक्षकको भूमिका खेल्यो।
८००	शारलेमेन: पवित्र रोमी साम्राज्य।	सामन्तवाद (Feudalism) को उदय।	'राजा' र 'पोप' बीच शक्तिको संघर्ष सुरु भयो।
१०५४	महान विभाजन: क्याथोलिक र अर्थोडक्स अलग।	बाइजान्टिन र ल्याटिन संस्कृति दूरी।	पहिलो पटक ठूलो भौगोलिक र सिद्धान्तगत विभाजन।
१०९५	पहिलो क्रुसेड: पवित्र भूमि युद्ध।	इस्लामको विस्तार।	पूर्व र पश्चिम बीचको व्यापार र शत्रुता बढ्यो।
१३४७	प्लेग रोक्न प्रार्थना असफल।	ब्ल्याक डेथ: १/३ युरोपको मृत्यु।	अन्धविश्वासमा कमी र चर्चमा प्रश्न सुरु।
१४४०	बाइबलको पहिलो मुद्रण।	गुटेनबर्गको छापाखाना।	शिक्षा र बाइबलमा साधारण मानिसको पहुँच।
१४५३	ग्रीक पाण्डुलिपि इटाली पुग्यो।	कन्स्टान्टिनोपलको पतन।	पुनर्जागरण र मूल भाषामा अध्ययनको लहर।

III. सुधार र आधुनिक युग (१५०० – १९०० AD)

वर्ष	मण्डली इतिहास	विश्व र विज्ञान	प्रभाव
१५१७	मार्टिन लुथर: प्रोटेस्टेन्ट सुधार।	युरोपमा राष्ट्रवादी सोच।	विश्वासद्वारा मात्र उद्धार हुने व्यक्तिगत विश्वासमा जोड।
१५३४	एङ्गलिकन मण्डलीको जन्म।	राष्ट्र-राज्य (Nation-State) को जन्म।	धर्म र राष्ट्रियता जोडिन थाले।
१५४३	मण्डलीद्वारा सिद्धान्तको विरोध।	कोपरनिकस: सूर्य केन्द्रमा छ।	ब्रह्माण्डबारे परम्परागत धार्मिक बुझाइ परिवर्तन।
१६११	किङ जेम्स बाइबल प्रकाशन।	वैज्ञानिक क्रान्ति (ग्यालिलियो)।	अङ्ग्रेजी साहित्य र व्यक्तिगत अध्ययनमा वृद्धि।
१७३८	वेस्ले र महान जागरण।	ज्ञानोदय (Enlightenment)।	तर्क र भावना बीचको सन्तुलन खोज्ने प्रयास।
१७६०	महारानी र मजदुरका लागि मण्डली।	औद्योगिक क्रान्ति।	कामको समयले प्रार्थनाको समय बदल्यो।
१८५९	उदारवादी र रूढिवादी बहस।	डार्विनको विकासवाद।	विज्ञान र धर्म बीच ठूलो विवाद सुरु।

IV. २० औँ शताब्दीदेखि वर्तमान (१९०० – वर्तमान)

वर्ष	मण्डली इतिहास	विश्व र विज्ञान	प्रभाव
१९०६	अजुसा स्ट्रीट: पेन्टेकोस्टल आन्दोलन।	बिजुली र आधुनिक यातायात।	पवित्र आत्माको वरदानमा केन्द्रित लहर।
१९४८	WCC र इजरायलको स्थापना।	दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्य।	राजनीतिक र सामाजिक न्याय प्राथमिकतामा।
१९६२	भ्याटिकन II: आधुनिकीकरण।	अन्तरिक्ष युग।	आधुनिक समाज र अन्य धर्मसँग संवाद।
१९९०	डिजिटल मण्डली: अनलाइन उपासना।	इन्टरनेट र डिजिटल क्रान्ति।	भौगोलिक सीमा हटे; सुविधा अनुसार छनौट।